Większość Słowian zamieszkuje dziś państwa narodowe, w których z reguły stanowią absolutną większość mieszkańców. Państwa te to: zachodniosłowiańskie: Polska – 94% Polaków, 0,1% Ukraińców, 0,1% Białorusinów, Czechy – 94% Czechów, 1,3% Słowaków, 0,5% Polaków/Ślązaków. Słowacja – 81% Słowaków, 0,6% Czechów. 0. tomasz shafer (gość) Dodał (a) 15 kwietnia 2023 0 Komentarzy. Grupa krwi 0 nie jest rzadka. W rzeczywistości, jest to najczęściej występująca grupa krwi na świecie. W zależności od regionu, od 40% do 60% populacji posiada grupę krwi 0. Jest ona znana również jako „dawca uniwersalny”, ponieważ osoby z grupą krwi 0 Rh W Wielkiej Brytanii zaczęły się pierwsze na świecie badania kliniczne krwi wytworzonej w laboratorium - ogłosili 7 listopada naukowcy. Może to być szansa dla osób, które mają niezwykle rzadkie grupy krwi, a potrzebują regularnych transfuzji. Oznaczanie grupy krwi polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej. Oznaczanie grupy krwi – interpretacja wyniku Czas oczekiwania na wyniki badania laboratoryjnego wynosi w tym przypadku od 1 do 3 dni. O przynależności do jednej z czterech grup krwi (A, B, AB lub 0) decyduje obecność antygenu A lub B: . Grupa krwi to nasz spadek po przodkach. Zasadniczo wyróżniamy cztery typy grupy krwi: A, B, AB i 0. Naukowcy od lat badają zależności między grupą krwi a stanem zdrowia pacjentów. Okazuje się, że osoby z określoną grupą krwi są bardziej narażone na ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów, zaburzeń erekcji czy problemów z pamięcią. Opracowano nawet specjalną dietę, którą powinny stosować osoby z konkretną grupą krwi. Artykuł jest częścią akcji "Pomyśl o sobie – sprawdzamy zdrowie Polaków w pandemii". Wypełnij TEST i dowiedz się, czego tak naprawdę potrzebuje twój organizm. spis treści 1. Charakterystyka grup krwi 2. Grupa krwi 0 3. Grupa krwi A 4. Grupa krwi B 5. Grupa krwi AB rozwiń Zobacz film: "Jaki jest stan twojego zdrowia? Wypełnij test i się dowiedz" 1. Charakterystyka grup krwi To, jaką mamy grupę krwi, zawdzięczamy przede wszystkim rodzicom. To właśnie od nich zależy, czy i jakie antygeny znajdują się na powierzchni czerwonych krwinek. - Dziedziczenie grup krwi odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły przekazywania cech dziedzicznych. Zostały one sformułowane w 1866 przez austriackiego przyrodnika podczas badań nad krzyżowaniem roślin, głównie grochu zwyczajnego. Grupa krwi predysponuje do pewnych cech charakteru, cech fizycznych i chorób - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie Adam Curyło, kardiolog, internista. Jeśli grupy krwi rodziców są to antygeny A, to mamy grupę krwi A, jeśli B, to mamy grupę B. Jeśli natomiast na krwince znajdują się oba antygeny, to mamy grupę krwi AB, a jeśli nie ma żadnego - 0. Grupa krwi z antygenem 0 jest uznawana za jedyną, która płynęła w organizmach naszych najstarszych przodków. Zmiana diety ówczesnych ludzi i mutacje genetyczne spowodowały powstanie innych grup krwi znanych nam dziś. Według niektórych specjalistów, stopniowe rozwijanie się grup krwi spowodowało sytuację, w której dzisiaj możemy mówić o cechach charakterystycznych dla grupy krwi. Nie oznacza to jednak, że każdy o grupie krwi A lub B będzie cierpiał na konkretną dolegliwość. Charakterystyka grup krwi pozwala raczej na określenie predyspozycji do powstawania pewnych dolegliwości i nie daje pewności na ich wystąpienie. - Z badania przeprowadzonego przez Harvard School of Public Health (które opublikowano w 2012 roku) wynika, że istnieje związek pomiędzy grupą krwi a różnymi schorzeniami. Naukowcy przeanalizowali grupę krwi jako czynnika ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Stwierdzono, że osoby z grupą krwi A lub AB miały o 5-10 proc. większe ryzyko rozwoju choroby wieńcowej niż osoby z grupą krwi 0 - informuje w rozmowie z WP abcZdrowie dr Łukasz Durajski, pediatra i członek WHO w Polsce. - Z kolei badanie opublikowane w "Blood Transfusion" ukazuje, że osoby z grupą krwi A, B lub AB mogą mieć nawet 2 razy wyższe ryzyko rozwinięcia się tej choroby, niż osoby z grupą krwi 0 - dodaje. Według dra Łukasza Durajskiego osoby z poszczególnymi grupami krwi powinny mieć świadomość ryzyka zachorowania na określone choroby. Powinny podjąć działania, aby przeciwdziałać chorobom. - Należy zrobić wszystko, aby zniwelować czynniki ryzyka. Trzeba przeprowadzać badania profilaktyczne i prowadzić zdrowy styl życia - tłumaczy dr Durajski. Z kolei zdaniem dra Adama Curyło zależności pomiędzy grupą krwi a stanem zdrowia są dużo słabsze niż inne czynniki genetyczne. - Jeśli nasi bliscy krewni, rodzice lub dziadkowie są chorzy na nowotwór, to istnieje ryzyko że też na niego zachorujemy. W sytuacji uwarunkowań genetycznych jest większe prawdopodobieństwo zachorowania na nowotwory niż w przypadku grupy krwi - twierdzi Adam Curyło. - Podobnie jest w przypadku schorzeń układu krążenia. Grupa krwi tylko w pewnym stopniu predysponuje do tych chorób. Głównym powodem schorzeń jest niewłaściwy tryb życia oraz czynniki takie jak: choroba nadciśnieniowa, zaburzenia gospodarki lipidowej, cukrzyca, palenie papierosów. Oficjalne dane medyczne oceniają skalę ryzyka różnych czynników powodujących choroby: układu krążenia, nowotworowe, POChP, astmę. Wynika z nich, że grupa krwi w zasadzie nie jest brana pod uwagę. Nie wiemy, jakie są zależności pomiędzy grupą krwi a rozwojem chorób. Nie ma żadnych badań na ten temat - dodaje ekspert. Grupę krwi 0 mieli już nasi przodkowie, dlatego uważa się, że osoby, które dziś mają tę grupę krwi, są najbardziej odporne na wszelkiego typu zakażenia wirusowe, bakteryjne oraz rozwój pasożytów w organizmie. W dodatku silna odporność pozwala lepiej reagować na sytuacje stresowe. Jednak z powodu silnego układu odpornościowego, osoby z grupą krwi 0 dużo bardziej są narażone na rozwój chorób autoimmunologicznych. Dieta naszych przodków w głównej mierze składała się z mięsa, w związku z tym uważa się, że obecnie osoby z grupą krwi 0 charakteryzują się odpornym układem pokarmowym i lepszą przemianą materii, która pozwala im utrzymać szczupłą sylwetkę. Jednak mięsna dieta spowodowała wytwarzanie zbyt dużych ilości kwasów żołądkowych, które obecnie mogą prowadzić do niestrawności i podwyższają ryzyko wrzodów. Według szwedzkiego profesora Gustafa Edgrena osoby z grupą krwi 0 są narażone na wrzody jeszcze z innego powodu. Jego zdaniem różne typy krwi wykazują różną wrażliwość na infekcje bakteryjne. Osoby z grupą krwi 0 są mniej odporne na działanie bakterii Helicobacter pylori, która odpowiada za pojawianie się wrzodów. Jednocześnie profesor podkreśla, jak ważne w profilaktyce wrzodów są zdrowa dieta, unikanie alkoholu i rezygnacja z papierosów. To te czynniki w większym stopniu niż grupa krwi przyczyniają się do powstawania wrzodów. Z kolei zdaniem Mary Cushman, hematolożki z Uniwersytetu w Vermont, osoby z grupą krwi 0 są mniej zagrożone na powstawanie zakrzepów krwi, które mogą powodować poważne problemy ze zdrowiem. Cushman dodaje jednak, że grupa krwi w najmniejszym stopniu wpływa na ryzyko chorób serca. Ważne są prowadzenie higienicznego trybu życia, stosowanie zróżnicowanej diety i umiarkowana aktywność fizyczna. Natomiast naukowcy z Uniwersytetu w Sheffield wykazali, że osoby, które mają grupę krwi 0, rzadziej zapadają na chorobę Alzheimera niż osoby mające inną grupę krwi. Naukowcy odkryli, że osoby z grupą krwi A, B i AB mają znacznie mniejszą objętość istoty szarej w mózgu, co związane jest z większym ryzykiem rozwoju demencji wśród tych grup. Ponadto posiadacze grupy krwi 0 są znacznie mniej narażeni na zachorowanie na niektóre rodzaje nowotworów, np. raka żołądka czy trzustki, w porównaniu z innymi grupami. - Niestety, za to osoby z grupą krwi 0 są bardziej narażone na nowotwory nerek i skóry w porównaniu do pacjentów z inną grupą krwi - twierdzi dr Łukasz Durajski. Przypuszcza się, że osoby z grupą krwi 0 są bardziej odporne na zakażenie koronawirusem. - Podobno osoby te lżej przechodzą COVID-19. Niestety na razie nie przeprowadzono pod tym względem żadnych badań - informuje Adam Curyło, kardiolog, internista. Poza tym mężczyźni z grupą krwi 0 rzadziej doświadczają problemów z erekcją niż ich koledzy z grupą krwi A, B lub AB. Naczynia krwionośne w penisie są niewielkie i łatwo mogą ulegać uszkodzeniu. Naukowcy sugerują, że osoby z grupami krwi A i B mają większe stężenie cząstek adhezyjnych we krwi, co sprawia, że w naczyniach krwionośnych mogą nagromadzić się blaszki. Zapchane tętnice nie mogą swobodnie przewodzić krwi, co prowadzi nie tylko do zaburzeń erekcji, ale też do zwiększonego ryzyka występowania chorób serca. 3. Grupa krwi A Grupa krwi A powstała z grupy krwi 0 po tym, jak człowiek pierwotny rozpoczął etap zbieractwa i koczownictwa, a co za tym idzie – zwiększył ilość roślin w swojej diecie. Układ pokarmowy osób z grupą krwi A najlepiej więc radzi sobie z przyswajaniem białka pochodzącego z roślin i ryb. Nie bez powodu osobom z grupą krwi A najlepiej służy dieta wegetariańska. Ma to jednak swoje konsekwencje, ponieważ kwasy żołądkowe, które są produkowane dla strawienia roślin, nie zawsze dają sobie radę z cięższymi posiłkami. Właśnie dlatego osoby z grupą krwi A skarżą się na brak energii, ociężałość, a także zaparcia i wzdęcia. Poza tym słaby układ immunologiczny u osób z grupy krwi A prowadzi do częstych stanów zapalnych, a także rozwoju chorób cywilizacyjnych, takich jak cukrzyca, choroby serca czy nowotwory. - Osoby z grupą krwi A mają o 20 proc. większe ryzyko zachorowania na raka żołądka niż osoby z grupą krwi 0 - informuje dr Łukasz Durajski. Ważne jest, aby osoby z grupą krwi A, podobnie jak i osoby z inną grupą krwi poddawały się badaniom profilaktcznym i prowadziły zdrowy styl życia. Dzięki temu mogą przeciwdziałać zachorowaniu na groźne choroby. - Powinny regularnie uprawiać sport. Wysiłek fizyczny redukuje zapadalność na choroby nowotworowe i układu krążenia. Należy dostosować się do wytycznych piramidy żywienia. Zaleca się spożywanie pięciu porcji owoców i warzyw w ciągu doby, jedzenie chudego mięsa, pieczywa gruboziarnistego. Raz lub dwa razy w tygodniu trzeba jeść czewrone mięso - wyjaśnia Adam Curyło, kardiolog, internista. - Należy unikać przetworzonych węglowodanów, słodyczy, soków słodzonych syropem fruktozowym oraz palenia papierosów, które powoduje choroby nowotworowe płuc, trzustki, żołądka i jelita grubego - dodaje. 4. Grupa krwi B Grupa krwi B powstała z mutacji genetycznych, które wynikły na przestrzeni lat ze zmian stref klimatycznych, w jakich zamieszkiwali nasi przodkowie. Ich dieta składała się zarówno z produktów mięsnych, jak i roślinnych, dlatego grupę krwi B uznaje się za najbardziej uniwersalną. Grupa krwi B jest złotym środkiem między grupą A i 0, dlatego charakteryzuje się silnym systemem odpornościowym i układem pokarmowym, a różnorodna dieta w połączeniu z aktywnością fizyczną pozwala im w najłatwiejszy sposób osiągnąć wymarzoną sylwetkę. Co ciekawe, według dietetyków tylko właściwości krwi grupy B dają możliwości całkowitego trawienia nabiału. Jednak tak jak każda grupa krwi, tak i grupa B ma swoje słabe strony. W sytuacjach stresowych organizm reaguje wytworzeniem dużej dawki kortyzolu, która może upośledzić działanie układu odpornościowego i doprowadzić do rozwoju dolegliwości takich biegunka, zapalenie jelit, żołądka, a także infekcje układu moczowego. 5. Grupa krwi AB Grupa krwi AB należy do najmłodszych i jednocześnie najrzadziej występujących grup krwi. Jak sama nazwa wskazuje, jest to kombinacja grupy krwi A i B, dlatego skłonności do rozwoju chorób i wskazania co do diety w większym lub mniejszym stopniu skłaniają się do charakterystyki tych dwóch grup. To co jest charakterystyczne dla osób z grupy krwi AB, to bardzo mała ilość kwasów żołądkowych oraz trudności w przyswajaniu białka zwierzęcego. Słaby układ odpornościowy powoduje łatwą zachorowalność na wszelkiego typu stany zapalne, a także zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów. Dość gęsta krew bywa też czasem przyczyną powstawania zakrzepów i zatorów. Poza tym osoby z tą grupą krwi są bardziej narażone na rozwój niektórych nowotworów. W ''American Journal of Epidemiology'' opublikowano badania, z których wynika, że osoby z grupą krwi AB są o 26 proc. bardziej narażone na raka żołądka, niż osoby z grupą krwi 0 lub B. W przypadku osób z grupą krwi A ryzyko wzrasta o 20 proc. - Mówi się, że osoby z grupą AB są bardziej narażone na rozwój demencji niż osoby z inną grupą krwi. Demencja to grupa chorób mózgu, powodujących długoterminowe i często postępujące obniżenie zdolności myślenia i zapamiętywania, które są na tyle poważne, że utrudniają, a często uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie. Pacjenci z grupą krwi AB powinni wykonywać badania profilaktyczne, prowadzić zdrowy styl życia. Dzięki temu mogą przeciwdziałać rozwojowi choroby - twierdzi dr dr Łukasz Durajski. Mężczyźni z tą grupą krwi mają też najczęściej skarżyć się na zburzenia erekcji. Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy Najrzadszą grupą krwi na świecie jest AB Rh (-). Oznacza to, że w krwinkach znajduję się antygen A i B, przy czym w osoczu krwi nie ma antygenu D. Tylko 1 % polaków ma taką grupę krwi. Dowiedz się więcej na temat częstości występowania grup krwi i znaczenia tego zjawiska dla każdego z nas. Jak się rozkłada w populacji grupa krwi? 0 + 38,4% 0 – 7,7% A + 32,3% A – 6,5% B + 9,4% B – 1,7% AB + 3,2% AB – 0,7% Grupy krwi Jak wiemy krew pełni niezwykle ważną funkcję w naszym organizmie, w którym występuje w ilości kilku litrów. Odpowiada ona za odpowiednie dotlenienie oraz odżywanie wszystkich komórek ciała, organów oraz tkanek. Każdy z nas wie, że istnieje coś takiego jak grupa krwi, ale co to takiego właściwie? Grupa krwi jest określana jako zbiór antygenów, które występują na powierzchni krwinek czerwonych. To właśnie ten zestaw antygenów decyduje o tym jaką grupę krwi mamy. Grupa krwi, którą posiadamy jest uzależniona od naszych przodków oraz ich stylu życia. W przypadku gatunku ludzkiego wyróżnia się aż 35 układów grupowych krwi. Grupa krwi ma szczególne znaczenie w przypadku różnych chorób lub zaburzeń, które wymagają np. transfuzji krwi czy przeszczepu narządów. Wśród naukowców istnieje również przekonanie, że to jaką mamy grupę krwi ma duże znaczenie dla naszego zdrowia, upodobań oraz odporności. Układ krwi ABO Układ krwi ABO jest tym najważniejszym z układów, które występują u człowieka. Co ważne w przypadku tego układu antygeny występują nie tylko na powierzchni erytrocytów, ale również na powierzchni niemalże wszystkich komórek ciała – wyjątkiem są tylko neurony. Antygeny w tym układzie są polisacharydami, które powstają już w 6 tygodniu życia płodu, a w pełni się rozwijają w wieku 6-18 miesięcy. Z tego powodu właśnie grupa krwi u dzieci jest określana dopiero po skończeniu 2 roku życia. W tym układzie wyróżnia się cztery podstawowe grupy krwi: A, B, AB oraz O. Warto wiedzieć, że w tym układzie wytwarzany jest antygen H, który w największym stężeniu występuje u osób, które mają grupę krwi O i w przypadku tych osób proces syntezy antygenów zostaje zarówno antygen A oraz B – to mamy do czynienia z grupą krwi AB, a jeśli nie występuje żaden z tych antygenów – jest to grupa krwi O. Grupa krwi O jest tą najstarszą i kiedyś występowała u osób, które żywiły się głównie mięsem. Wraz z rozwojem roślin uprawnych grupa 0 u niektórych osób zaczęła się przekształcać w grupę A, a wędrówki ludów doprowadziły do powstania grupy B. W efekcie doszło również do połączenia grupy A z grupą B i tak powstała grupa krwi AB. Sprawdź jak grupa krwi 0 powinna się odżywiać >Tym czterem najważniejszym grupom krwi przypisuje się konkretne cechy. Wg badań osoby, które mają grupę krwi A są bardziej odporne na infekcje oraz wirusy, ale mogą się u nich pojawiać problemy z brakiem energii, uczuciem ciężkości z uwagi na problem z usuwaniem toksyn z organizmu. U tych osób mogą również pojawiać się trudności w trawieniu białka pochodzenia zwierzęcego, ponieważ ich organizm wytwarza mało kwasów żołądkowych. U tych osób jest naturalna skłonność do występowania zaburzeń w oddychaniu, astmy, anemii. Są bardziej narażone na różne choroby serca lub naczyń wieńcowych, nowotwory, cukrzycę. Mogą się u nich również pojawić trudności z zapamiętywaniem, uczeniem się a nawet stany psychozy. Zgodnie z badaniami osoby z grupą krwi A mogą starać się przeciwdziałać wyżej wymienionym zagrożeniom uzupełniając braki w występowaniu witaminy z grupy B oraz witaminę C. Takim osobom zaleca się stosowanie diety bogatej w ryby, razowe pieczywo, kasze, banany czy rośliny strączkowe, a także chude mięso, zboża, pestki dyni, jajka, chude mleko. Dla tych osób polecana jest dieta wegetariańska. Jeśli chodzi o aktywność fizyczną to w tym przypadku najbardziej odpowiedni powinien być spokojny wysiłek tkj. np. joga, pilaste, tai-chi. Sprawdź jak grupa krwi A powinna się odżywiać >Osoby z grupą krwi B mają zdecydowanie silniejszy system odpornościowy organizmu, dzięki czemu są one mniej narażone na nowotwory oraz choroby układu krążeniowego. W tym przypadku organizm wytwarza więcej kwasów żółciowych, więc te osoby nie powinny mieć problemów trawiennych, a ciężkie oraz tłuste posiłki powinny być szybko trawione. Osoby z tą grupą krwi są jednak bardziej narażone na choroby związane z metabolizmem. Są również bardziej narażone na występowanie paciorkowców oraz gronkowców, częściej chorują na zapalenie gardła, płuc czy zatok. Ich narządy wzroku oraz słuchu również są bardziej narażone na infekcje. W przypadku tej grupy krwi jest również wyższe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu II, nadciśnienie czy toczeń. Tak samo jak w przypadku poprzedniej grupy krwi tutaj również zaleca się dietę bogatą w witaminę C oraz witaminy z grupy B. Dla tych osób najlepszą aktywnością fizyczną będzie bieganie, pływanie lub po prostu długi spacer. Sprawdź jak grupa krwi B powinna się odżywiać >Osoby, u których występuje grupa krwi AB określa się jako sprawne fizyczne oraz o większej sile. Takie osoby są mniej podatne na choroby, ale jak już chorują to mogą borykać się z wieloma problemami równocześnie. Trudniej przyswajają witaminy oraz minerały, mają również problemy z trawieniem białka oraz tłuszczów, co może prowadzić do nadwagi. Są również bardziej narażone na występowanie pasożytów układu pokarmowego. U takich osób jest większe ryzyko zachorowania na choroby krążeniowe, infekcje, osteoporozę, nowotwory, grzybicę, również są bardziej podatne na powstawanie zakrzepów krwi. Również dla tej grupy krwi zaleca się stosowanie diety bogatej w źródła witamin oraz minerałów, głównie witamin z grupy B. Dieta tych osób powinna również zawierać niską zawartość cukru, ponieważ wpływa to na utratę energii. Najlepsza aktywność fizyczna w przypadku tych osób to pływanie, jazda na rowerze czy spacery. Osoby mające grupę krwi O mają mocny układ odpornościowy, ale mają one problemy z metabolizmem, przez co łatwiej tyją oraz są narażone na choroby serca, miażdżycę oraz cukrzycę. U tych osób częściej niż u innych mogą wystąpić problemy ze stawami czy zapalenia jelita grubego. Również ich reakcją na stres często są problemy pokarmowe objawiające się rozwolnieniem, zaparciem, wrzodami żołądka czy dwunastnicy. Często odczuwają zmęczenie, więc ich dieta powinna być bogata w witaminy z grupy B oraz białka zwierzęce, które można znaleźć w produktach mięsnych, pełnoziarnistym oraz razowym chlebie, jajkach, orzechach, pomidorach czy roślinach strączkowych. Najlepszą aktywnością fizyczna dla osób z tą grupą krwi powinien być tenis, aerobik czy jazda na nartach. Układ krwi Rh Ten układ krwi również występuje u człowieka i należy do najbardziej zróżnicowanego układu. W tym układzie można wyróżnić aż 49 antygenów, w tym 5 antygenów głównych, które występują tylko i wyłącznie na krwinkach czerwonych. Antygeny główne w tym układzie to: D, C, c, E i e. Określenie Rh+ dotyczy osób, które mają antygen D na powierzchni czerwonych krwinek, a u osób, u których nie ma reakcji czerwonych krwinek z anty-D mówi się o Rh -. Można również wyróżnić osoby, które określa się mianem Rh- oraz Rh+. Jest to sytuacja gdzie występuje tzw. słaby antygen D. Transfuzja krwi W przypadku transfuzji krwi pod uwagę bierze się zasady tkj.: Krew grupy 0Rh- może zostać przetoczona u każdej osoby. Dawca dla osoby z grupą 0Rh może być osoba, która ma identyczną grupę krwi czyli 0Rh-. Osoba z krwią grupy ABRh+ może otrzymać dowolną krew. Osoba z krwią grupy ABRh+ może być dawcą dla osoby, która ma identyczną grupę krwi. W wyniku badań dr Karla Landsteinera, dotyczących przeciwciał, stosuje się również założenia, że: Osoba posiadająca grupę krwi A odrzuci krew o grupie B. Osoba posiadająca grupę krwi B odrzuci krew o grupie A. Osoba z grupą krwi AB może przyjąć każdą grupę krwi, ale zostanie ona odrzucona przez wszystkie inne grupy krwi, może więc przekazać grupę krwi tylko identycznej grupie. Grupa krwi O może przyjmować krew tylko od tej samej grupy, a może przekazywać krew każdemu. Warto również wiedzieć jakie sytuacje mogą spowodować, że sami będziemy potrzebowali przetoczenia krwi i należą do nich: duże krwotoki powstające w wyniku wypadku, podczas operacji, a także niedobory składników krwi, które często dotyczą osób z chorobami szpiku oraz zaburzeniami układu krzepnięcia. Z kolei krew może oddać każda osoba, która jest już pełnoletnia, ale ma mniej niż 65 lat i waży więcej niż 50 kg. Oczywiście choroby są przeciwwskazaniem do bycia dawcą krwi. Krew można oddawać raz na 6 miesięcy i w okresach kiedy samemu nie miało się operacji, badania endoskopem, zakładanych kolczyków a nawet robionego tatuażu. Najbardziej pożądaną grupą krwi, ponieważ najbardziej jej potrzeba, jest ta z czynnikiem Rh-. Badanie krwi – aglutynacja Badanie krwi przeprowadza się obserwując zachowanie krwinek czerwonych pod wpływem działania tzw. surowicy wzorcowej, która zawiera konkretne przeciwciała lub antygeny. Ważne w tym przypadku jest zachowanie kropel krwi i to czy one sklejają się na skutek działania przeciwciał lub antygenów. To sklejanie się kropel krwinek nazywa się aglutynacją. Aglutynacja czyli zlepianie się przeciwciał z antygenami bakterii lub wirusów umożliwia usuwanie tych bakterii oraz ich identyfikację. Tę zdolność do aglutynacji można zaobserwować nawet gołym okiem na specjalnie do tego przeznaczonym szkiełku. W wyniku tego badania możliwe jest ustalenie grupy krwi występującej u badanej osoby. Badanie to pozwala na określenie jednej z 4 grup krwi w układzie AB0: A, B, AB oraz 0. Dodatkowo można również wykazać obecność lub jej brak antygenu D, co pozwala na oznaczenie grupy krwi w układzie Rh. Badanie krwi dostarcza cennych informacji, które są niezbędne w przypadku bycia dawcą lub biorcą krwi. W celu przetoczenia krwi i oznaczenia zgodności jest również konieczna tzw. próba krzyżowa. Znajomość swojej grupy krwi jest również ważna dla określania grupy krwi jaką może mieć nasze potomstwo, a także może być zaleceniem od lekarza. Badanie krwi jest również wskazane przed zabiegiem chirurgicznym, u kobiet w ciąży oraz przed przetoczeniem krwi. Warto również posiadać tzw. krew kartę, która identyfikuje naszą grupę krwi. Dzięki niej można dokonać transfuzji krwi bez konieczności ustalania grupy krwi. Jej koszt to ok. 50 zł wraz z badaniem, a zakupić ją możemy w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa. Za darmo taką kartę mogą otrzymać osoby, które minimum dwukrotnie były honorowymi dawcami krwi. Warto również wiedzieć, że taka aglutynacja zachodzi również w przypadku pożywienia z konkretnymi grupami krwi, dlatego jedna żywność może być szkodliwa dla jednej grupy krwi, a dla innej wręcz wskazana. W efekcie może dojść do zaburzeń w procesach metabolicznych, a organizm, który chce zwalczyć te szkodliwe intruzy – lektyny (te niszczące czerwone oraz białe krwinki), wytwarza i zużywa mnóstwo energii. Może to doprowadzić do objawów tkj. podrażnienie przewodu pokarmowego, również ostre zapalenia śluzówki jelit, marskość wątroby, utrudniony przepływ krwi przez nerki, problemy z przemianą materii, alergie pokarmowe złe samopoczucie. Dziedziczenie grup krwi – prawdopodobieństwo To, jaką dziecko będzie miało grupę krwi zależy od grupy krwi jego rodziców. Aby potomek miał grupę krwi AB, jego rodzic nie może mieć grupy krwi 0, której posiadacze stanowią dość duży odsetek w społeczeństwie. Statystycznie istnieje zatem bardzo niewielka szansa, aby oboje rodziców miało obie składowe antygenów z grupy AB. Podobnie rzecz ma się z układem Rh, gdzie dziedziczeniu ulega antygen D obecny na erytrocytach danej osoby. Zjawisko dziedziczenia obejmujące antygen D określa się w genetyce mianem „dominującego”, co w prostych słowach znaczy, że wystarczy, aby jeden z rodziców miał ów antygen, by jego dziecko także stało się jego posiadaczem. Aby dziecko nie miało antygenu D, a więc miało grupę krwi Rh(-), dwoje rodziców powinno mieć tą grupę krwi. Warto dodać, że w przypadku gdy dwoje z rodziców ma grupę Rh(+), istnieje 25% szansy, że dziecko będzie miało ujemną grupę krwi. Częstość grup krwi a przetaczanie krwi Optymalną sytuacją jest, gdy przetaczanie krwi odbywa się w warunkach pełnej zgodności pomiędzy jej grupami. Z tego właśnie powodu przed planowanymi zabiegami operacyjnymi wykonuje się tak zwaną „próbę krzyżową” – reakcję laboratoryjną, pozwalającą określić, czy dana grupa krwi jest odpowiednia do ewentualnego przetoczenia dla danej osoby. Niestety nie w każdej sytuacji oznaczanie grup krwi jest możliwe. Sama procedura laboratoryjna wymaga czasu, którego bardzo często brakuje w kryzysowych sytuacjach medycznych, gdy transfuzja potrzebna jest natychmiast ze względu na ryzyko utraty życia lub zdrowia pacjenta (na przykład zaraz po wypadkach komunikacyjnych, gdy poszkodowana osoba traci mnóstwo krwi, co stanowi zagrożenie dla jej stabilności hemodynamicznej). Najbezpieczniej w takich warunkach jest przetoczyć pacjentowi krew z grupy „0” Rh(-). Bez względu na to, jaką grupę krwi ma pacjent, nie ma ryzyka na konflikt w układzie AB0, ani w układzie Rh. Nawet jeśli jest on posiadaczem najrzadszej grupy krwi, obecność w jego organizmie erytrocytów z grupy „0” nie wyrządzi mu żadnej szkody. Jaka grupa krwi jest najrzadsza?4 (80%) 69 głos Definicja układu grupowego krwi AB0 (zobacz) Przykłady 1-3. Mourant A. E., Blood relations. Blood groups and anthropology, 1983 Mapa częstości występowania genu A układu grupowego krwi AB0 kliknij aby powiększyć Mapa częstości występowania genu 0 układu grupowego krwi AB0. Poprawiłem kolory bo były niewyraźnie wydrukowane. kliknij aby powiększyć Mapa częstości braku występowania genu B układu grupowego krwi AB0 kliknij aby powiększyć Przykład 4. red. Heberer G., Schwidetzky I., Walter H., Anthropologie, 1975 Mapa częstości braku występowania genu B układu grupowego krwi AB0. Też oparta na mapie Mouranta, wprawdzie starszej ale za to widać kategorie 20-25 i 25-30 oddzielnie w Azji. kliknij aby powiększyć Przykłady 5-10. Biasutti R., Le razze e i popoli della terra, vol. I, 1967 Mapa częstości braku występowania genu A układu grupowego krwi AB0 kliknij aby powiększyć Mapa częstości braku występowania genu B układu grupowego krwi AB0 kliknij aby powiększyć Mapa częstości braku występowania genu 0 układu grupowego krwi AB0 kliknij aby powiększyć Diagram procentowego występowania danych genów układu grupowego krwi AB0 w populacjach świata Mapa pokazująca podział ludności świata według powyższego diagramu kliknij aby powiększyć Przykład 11. Lundman B., Jordens Folkstammar, 1988 Oparte na jego danych z 1965 Mapa częstości braku występowania genu A układu grupowego krwi AB0 Mapa częstości braku występowania genu B układu grupowego krwi AB0 Mapa częstości braku występowania genu 0 układu grupowego krwi AB0 Podział ludności świata wg kombinacji grup krwi 1. PA - grupa paleoatlantycka, więcej genu 0 i mniej A niż w reszcie Europy, niewiele B. Irlandia, Szkocja, Islandia, Baskowie, Wyspy Kanaryjskie, marokańscy Berberowie, oraz szwedzka Dalarna i delta Dunaju (niezaznaczone). 2. GR - grupa germano-romańska, więcej genu A i mniej 0 oraz tak samo mało B jak w poprzedniej grupie. 3. M - grupa śródziemnomorska, więcej genu B niż w grupie 2 i 8, ale mniej niż w 4. 4. SA - grupa euroazjatycka, maksimum występowania genu B, dość dużo A, stosunkowo mało 0 (50-55%). 5. B - grupa beringijska, więcej A i mniej B niż w grupie 4. 6. J - grupa japońska, więcej A niż w grupie 4. 7. I - grupa indiańska, niemal wyłącznie gen 0. 8. AA - grupa afro-arabska, dość mało genu A i B, ale dużo 0. Więcej A i B niż w grupie P (pigmejskiej). Buszmeni mają więcej genu A, Hotentoci więcej A i B. 9. M - grupa melanezyjsko-mikronezyjska, zbliżona do grupy 8. 10. AP - grupa australijsko-wschodniopolinezyjska, często gen A, niezbyt duże ilości 0, i niemal brak B. W ciągu ostatniej dekady postęp technologiczny umożliwił wygenerowanie danych z całego genomu około 15 wymarłych hominidów neandertalskich i denisowiańskich, które żyły od 100 000 do 40 000 lat temu na obszarze pomiędzy Europą Zachodnią a Syberią. Ujawniły one strukturę populacji, liczne przemiany demograficzne i fluktuacje w przepływie genów między populacjami tych do tej pory w badaniach pomijano znaczenie grupy krwi. Zespół prof. Silvany Condemi z Université d’Aix-Marseille przeanalizował grupy krwi neandertalczyków i denisowiańczyków, aby prześledzić współczesną różnorodność ludzi oraz przedyskutować aspekty zdrowotne i wrażliwość archaicznych populacji1)CONDEMI S., MAZIÈRES S., FAUX P., COSTEDOAT C., RUIZ-LINARES A., BAILLY P., CHIARONI J. 2021. Blood groups of Neandertals and Denisova decrypted, „PLOS ONE”, 16 (7), s. 1–16, W tym celu wykorzystał wysokiej jakości genomy jądrowe trzech neandertalczyków i jednego i denisowiańczycyNeandertalczycy to kopalna populacja łowców-zbieraczy, która żyła w Eurazji między 250 000 a 38 000 lat temu, zanim została całkowicie wyparta na całym swoim terytorium przez Homo sapiens. Cechy morfologiczne stopniowo ewoluowały od ich afrykańskich przodków (Homo heidelbergensis) i przystosowały się do chłodniejszego klimatu Europy. Ich przybycie do tej części świata związane było z poważną zmianą kulturową, której towarzyszył import nowych technologii wytwórczych i narzędzi. Denisowiańczycy to kolejna wymarła populacja ludzka, której szczątki kostne są niestety zbyt fragmentaryczne do przeprowadzenia poważniejszych rekonstrukcji – ich „odkrycie” i uplasowanie genealogiczne opierają się jedynie na badaniach genetycznych2)REICH D., GREEN KIRCHER M., KRAUSE J., PATTERSON N., DURAND VIOLA B., BRIGGS STENZEL U., … PÄÄBO S. 2010. Genetic history of an archaic hominin group from Denisova Cave in Siberia, „Nature”, 468 (7327), s. 1053–1060, 3)SAWYER S., RENAUD G., VIOLA B., HUBLIN GANSAUGE SHUNKOV M. V, DEREVIANKO PRÜFER K., KELSO J., PÄÄBO S. 2015. Nuclear and mitochondrial DNA sequences from two Denisovan individuals, „Proceedings of the National Academy of Sciences”, 112 (51), s. 15696–15700, neandertalczyków nigdy nie była duża. Jej członkowie organizowali się w małe, połączone ze sobą grupy (około 20 osobników), a łączna ich liczba nie przekroczyła zapewne około 70 000 w czasie „złotego wieku” ich funkcjonowania (interglacjał eemski, czyli około 120 000 lat temu). Niewielka liczebność populacji musiała wynikać zapewne z częściowej izolacji geograficznej, spowodowanej zmianami klimatycznymi w plejstocenie. To właśnie w tym czasie neandertalczycy rozprzestrzenili się na wschód, gdzie napotkali DNADane genetyczne wskazują na niską różnorodność genetyczną neandertalczyków oraz jej niezwykłą ciągłość – w całej Europie nie zmieniała się ona od przynajmniej 120 000 lat temu do zaniku populacji, który nastąpił około 40 000 lat temu. Ta niska zmienność widoczna jest również w morfologii neandertalczyków, takiej samej w ciągu ostatnich 100 000 lat istnienia tego gatunku na całym zajmowanym przez niego terytorium od Atlantyku po Ałtaj. W tym ujęciu wyniki badań prowadzonych przez zespół prof. Silvany Condemi z Université d’Aix-Marseille dostarczają istotnych informacji na temat pochodzenia, wrażliwości i rozproszenia neandertalczyków oraz denisowiańczyków na badawczy grupy krwiGrupy krwi są potężnymi markerami antropologicznymi. Geograficzne rozprzestrzenienie fenotypu i genotypu odzwierciedla przeszłe ludzkie migracje i naturalną selekcję, a porównanie z naczelnymi pozwala na dokładne odtworzenie ich ewolucyjnej i migracyjnej ścieżki. Grupy krwi mają również istotne znaczenie w medycynie – zapewniają bezpieczeństwo transfuzji, transplantacji oraz zgodność serologiczną między matką a dzieckiem. Do chwili obecnej Międzynarodowe Towarzystwo Transfuzji Krwi zarejestrowało ponad 380 antygenów grup krwi podzielonych na 40 układów grupowych krwi. W transfuzji rutynową praktyką jest kontrola sześciu takich układów, m. in. znanych powszechnie AB0 i Rh. Co ciekawe, pomimo ich znaczenia i stale rosnącej liczby dostępnych danych genotypowych dotyczących współczesnych ludzi w badaniach paleogenetycznych prawie nie zwraca się na nie zespołu prof. Silvany Condemi z Université d’Aix-Marseille zrewidowały to podejście. W analizach wykorzystano wysokiej jakości genomy od jednego denisowiańczyka ze stanowiska Denisova 3 i trzech neandertalczyków, ze stanowisk: Denisova 5, Vindija i Chagyrskaya 8. Czterej wybrani osobnicy zostali uznani za reprezentatywnych dla dwóch archaicznych gatunków spokrewnionych z człowiekiem, których występowanie obejmowało czas ponad 50 000 lat późnego plejstocenu i teren około 5000 km populacjeWyniki analiz archaicznych genomów wykazały istnienie różnych grup krwi w modelu AB0. Pozwoliły również na zakotwiczenie linii euroazjatyckich neandertalczyków i denisowiańczyków w Afryce. Umożliwiły one także potwierdzenie wcześniejszych przypuszczeń na temat nici pokrewieństwa między populacjami archaicznych neandertalczyków i denisowiańczyków a współczesnymi aborygenami australijskimi oraz Papuasami, co pozytywnie weryfikuje dane wskazujące na kontakty między grupami wymarłych gatunków a Homo neandertalczyków i denisowiańczyków wykryto ponadto polimorfizmy wskazujące na odporność na niektóre wirusy między innymi te związane z ostrym zapaleniem żołądka i jelit. Niestety, nie wyjaśniono, czy łączy się to z występowaniem specyficznych wirusów i związanej z nimi presji selekcyjnej, czy też jest to efekt neutralnej zmiany w demograficznaBadania zespołu prof. Condemi wskazały również na potencjalne powody „niestabilności demograficznej” u obydwu gatunków. Po pierwsze mogły one wynikać z niskiej różnorodności genetycznej, a po drugie z możliwej obecności hemolitycznej choroby płodu i noworodka (ang. HDFN), która wywołana jest przez konflikt serologiczny między matką a dzieckiem. W pierwszym przypadku badania wykazały dużą liczbę wspólnych wersji genu (alleli) dla czterech archaicznych genomów badanych osobników pomimo ich różnego geograficznego i czasowego pochodzenia. Według badaczy może być to związane z chowem wsobnym u neandertalczyków, który znacząco wpływa na niską zdolność adaptacyjną. Z drugiej strony analizy wykazały obecność alleli Rh, które mogą wywoływać odpowiedź immunologiczną prowadzącą do osłabienia potomków do tego stopnia, że mogło to w rezultacie wpłynąć na upadek obydwu gatunków, zwłaszcza w połączeniu z konkurencją z Homo sapiens o tę samą niszę układów grup krwi neandertalczyków i denisowiańczyków przyczyniły się do lepszego zrozumienia ich pochodzenia, ekspansji i kontaktów z Homo Oryginalny wpis pojawił się w serwisie Archeowieści dnia Aleksandra CetwińskaRedakcja: Archeowieści Archeowieści to partnerski serwis informacyjny prezentujący najnowsze odkrycia, badania i hipotezy dotyczące dziejów ludzkości i życia na Ziemi. Reaktywowany w 2021 roku przez Wydział Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

grupy krwi na świecie mapa